मृत्यु हुनेको संख्या १ लाख नाघ्यो, १७ लाखको हाराहारी संक्रमित

दमक । विश्वमा कोरोना संक्रमणको संख्या तिव्र गतिमा फैलिरहेको छ । यससँगै विश्वभरमा कोरोना संक्रमण हुनेको संख्या अब १७ लाख हाराहारी पुगेको छ । शनिबार बिहानसम्ममा जम्मा संक्रमितको संख्या १६ लाख ९९ हजार ५८३ पुगेको छ ।


कोरोना संक्रमितको संख्या १७ लाख हाराहारी पुगेसँगै संक्रमणबाट मर्नेहरूको संख्या पनि १ लाख नाघेको छ । भने कोरोना संक्रमण भएर निको हुनेको संख्या पनि ३ लाख ७५ हजार भन्दा माथि गएको छ । शनिर बिहानसम्ममा मृत्यु हुनेको जम्मा संख्या १०२७३४ पुगेको छ भने निको हुनेको जम्मा संख्या ३७६३२५ पुगेको छ । यसरी हेर्दा जम्मा संक्रमितको ६.०४ प्रतिश मृत्यु भएको देखिन्छ । त्यस्तै बन्द भइसकेका केशमा भने २१.४४ प्रतिशतको मृत्यु भएको छ र ७८.५६ प्रतिशतले स्वास्थ लाभ गरिसेका छन् ।
अहिले सम्मको अवस्थामा सबैभन्दा धेरै संक्रमितको संख्या अमेरिकामा देखिएको छ भने सबैभन्दा धेरैको मृत्यु इटलीमा भएको छ । अमेरिकामा यो समाचार बनाउँदासम्ममा जम्मा संक्रमितको संख्या ५०२८७६ पुगेको छ । अमेरिकामा मृत्यु हुनेको संख्या १८७४७ पुगेको छ । दोस्रो नम्बरमा रहेको स्पेनमा जम्मा संक्रमितको संख्या १५८२७३ पुगेको छ भने मृत्यु हुनेको संख्या १६०८१ पुगेको छ ।


स्पेनपछि इटली सबैभन्दा धेरै कोरोना संक्रमित भएको देशको रुपमा देखिन्छ । इटलीमा अहिलेसम्म संक्रमितको संख्या १४७५७७ पुगेको छ भने १८८४९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । सबैभन्दा धेरै मृत्यु हुनेको दोस्रो नम्बरमा अमेरिका रहेको छ । सबैभन्दा धेरै संक्रमित हुनेको चौँथो नम्बरमा फ्रन्स रहेको छ । फ्रान्समा अहिलेसम्म १२४८६९जनामा संक्रमण पुष्टी भइसकेको छ र १३१९७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । पाँचौँ नम्बरमा रहेको जर्मनीमा अहिलेसम्ममा १२२१७१ जनामा संक्रमण पुष्टी भइसकेको छ भने २७३६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । त्यस्तै कोरोनाको उद्गम देश मानिएको चिन छैटौँ नम्बरमा रहेको छ । सातौँ नम्बरमा रहेको बेलायतको मृत्युदर निक्कै उच्च रहेको देखिन्छ । बेलायतमा ७३७५८ जनामा संक्रमण पुष्टी हुँदा मृत्यु हुनेको संख्या ८९५८ गुगेको छ ।
धेरै मृत्यु हुने देशको १ नम्बरमा इटली रहेको छ, दोस्रो अमेरिका रहेको छ भने तेस्रो स्पेन रहेको छ । त्यस्तै चौँथोमा फ्रान्स रहेको छ भने पाँचौमा बेलायत रहेको छ । छौटौँमा इरान रहेको छ र चीन सातौँ स्थानमा रहेको छ ।

कोरोना भन्दा ठूलो समस्या भ्रष्टाचार

कुनै पनि समस्याहरूको आयु उत्पतिको समय र आयामले निर्धारण गर्छ । कोरोनाको उत्पति विकासको धेरै नै फराकिलो आयतन भएको अवस्थामा भएको हुनाले यसले सारै छिटो मौलाउन पायो । कसरी भने अहिले संसारमा विकास हिँडिरहेको छैन उडिरहेको छ । कुनै पनि यात्री हिँड्दा भन्दा उड्दा धेरै छिटो टाढा पुग्न सक्छ ।


कोरोना उड्ने विकाससँगै उडेर संसारभर फैलियो । यदि यो उड्ने जमाना नभएर हिँड्ने जमाना थियो भने यति छिटो कोरोनाले संसार भ्रमण गर्न सक्दैन थियो । कोरोना उडेर नेपाल पनि आयो । संख्याको हिसाबले र क्षतिको हिसाबले त अरु देशको तुलनामा नेपाल सुरक्षित छ । तर नेपाल आफैमा आन्तरिक रुपमा मजबुत नभएको देश हुनाले यदि कोरोना जस्तो खतर्नाक बाह्य शक्तिले ठूलो आक्रमण गर्ने हो भने फेरि उभिन गाह्रो हुन्छ ।
हुन त नेपालले महाभूकम्पको हाहाकार सहेको चार वर्ष मात्रै बित्दै छ । भूकम्पले नेपालमा दशौँ हजार मानिस मा¥यो । लाखौँ मानिसलाई घरबारबिहीन बनायो । नेपालीहरू निक्कै कडाकडा चोट सहन अभ्यस्त पनि छन् । २०७२ सालको भूकम्पको हाहाकार, हाहाकारसँगै भारतले लगाएको नाकाबन्दी र नाकाबन्दीले सिर्जना गरेको अभाव समेत हामी नेपालीले हाँसीहाँसी सहेका हौँ । त्यसैले हामी सचेत हुन र समस्याको सामना गर्न अभ्यस्त छौँ ।
कोरोनाले संसार ग्रस्त छ । यसकारण कोरोना संसारको टाउको दुखाइको विषय बनेको छ । संसारले कोरोनाको पीडा खेपिरहँदा नेपालमा पनि त्यस्तो स्थिति आउँदैन भन्न त सकिँदैन तर पनि नेपालको असली र वास्तविक समस्या कोरोना होइन । नेपालको वास्तविक र असली समस्या भनेको मात्रै भ्रष्टाचार हो ।


कोरोना त संसारकै समस्या हो । यसको समाधान खोज्न त संसार लागेको छ । त्यसभित्र नेपालको पनि कोरोना समस्या समेटिन्छ । संसारले कोरोनाबाट मुक्ति पाउँदा नेपालले पनि पाउँछ । तर नेपालको भ्रष्टाचार नेपालीको मात्रै समस्या हो । यो समस्यामा संसारका अरु देशले साझेदारी गर्दैनन्, बरु यो कमजोरीलाई आफ्नो हतियार बनाउन सक्छन् । यो समस्याको हल पनि नेपालीले मात्रै खोज्ने हो, नेपालको भ्रष्टाचारको हल विदेशीले खोजिदिँदैनन् । अथवा स्पष्ट भनौँ नेपालको “भ्रष्टाचार” नामक रोगको आँैषधी विदेशबाट पैसामा किनेर ल्याएर प्रयोग गर्न सकिँदैन ।
यो भ्रष्टाचारको महामारी वर्षौदेखि चलिरहेको छ । यो महामारीले कतिको ज्यान खायो हिसाब किताब छैन । ग्रामीण विकासको स्नातकोत्तर तहको एउटा विषयको एउटा अनुच्छेदमा ‘भ्रष्टाचार गर्नु भनेको मान्छे मार्नु भन्दा ठूलो अपराध हो । हत्या गर्ने हत्याराले कतिजनाको हत्या गर्न सक्छ ? तर भ्रष्टाचारले एकै पटक सयौँजनाको हत्या गर्नसक्छ ।’ भन्ने आशय उल्लेख गरिएको छ । नेताहरू “भ्रष्टाचार हाम्रो शत्रु हो” भन्दै भ्रष्टाचार नै गरिरहेका छन् ।
साँच्चै कोरोना हाम्रो मात्रै समस्या होइन, यो संसारको साझा समस्या हो । यो छोटो समयमा सारै मौलायो त्यसैले पनि यसले सारै धेरै शत्रु पनि कमायो । अब संसार यसको विरुद्धमा छ । यसको आयु अब धेरै लामो रहने छैन । तर नेपालको भ्रष्टाचार सखुवाको रुख जस्तै हो । एउटा सालको विरुवा पलाएर, हुर्केर सखुवाको रुख हुन सयौँ वर्ष लाग्छ । त्यसरी नै नेपालको भ्रष्टाचार पनि सयौँ वर्षदेखि विस्तारै हुर्केर उमेर पुग्दै अहिले सखुवा जस्तै बलियो भएको छ । जसरी सालको बिरुवा सखुवा भएपछि मक्काउन वर्षौँ लाग्छ त्यसरी नै नेपालको भ्रष्टाचारको रुख मक्काउन त्यति सजिलो छैन ।
नेपालको भ्रष्टाचारको कुनै भ्याक्सिन छैन । भ्रष्टाचारको अनुगमन गर्ने संवैधानिक निकायहरू हुन् तर ती निकायहरूका पदाधिकारी फेरि राजनीनैतिक नियुक्तिबाट नै आउँछन्, प्रतिस्पर्धाबाट होइन । र तिनीहरू समेत भ्रष्टाचारी प्रकृयाबाटै आएका हुनाले तिनीहरूले रोक्दैनन्, बरु सहयोग गर्छन् ।
भ्रष्टाचारको चरम विन्दु भनेको इदिअमिनको स्थान हो । र इदिअमिनहरूलाई उनीहरूका अनुयायीहरूले काँधमा बोकेर यसका लागि प्रोत्साहन गरिहन्छन् । न त इदिअमिनहरू अनुयायीहरूको आलोचना सहन सक्छन्, न त अनुयायीहरू इदिअमिनहरूको आलोचना गर्ने हिम्मत नै राख्छन् ।
नेपालको भ्रष्टाचार र भ्रष्टाचारीहरूको अवस्था यो भन्दा कम छैन । नेताहरू खुलेआम भ्रष्टाचार गरिहेका छन् । करोडौँको बर्गेनिङ गर्नेहरू प्रतिष्ठित छन् । उनीहरूलाई कसैले छुँदैन । उनीहरूको आलोचना गर्नेका विरुद्धमा भ्रष्टाचारीका अनुयायीहरू खनिन्छन् । तर भ्रष्टाचार गर्नु अपराध हो भन्न सक्दैनन् । यसको एउटै कारण छ लोभ ।
यी अनुयायीहरू नेपालको राजनीतिलाई बुझेर नयाँ परिवर्तन र विकासका लागि राजनीतिमा लागेका छैन् । यिनीहरू नेताहरूका आलिसान घर, बङ्गला, ऐश्वर्य, देश विदेशको सरकारी भ्रमणको लालचा, ठेक्कापट्टा, कमिसन, तस्करी, गुण्डागर्दीलाई वैधानिक तरिकाले गर्न राजनीतिमा लागेका छन् । उनीहरूले अहिले ती नेताको विरोध गर्दा पार्टीबाटै निष्काशन हुनुपर्ने डर छ । त्यसपछि माथि उल्लेखित सपना कहाँबाट पुरा हुन्छ ?
भ्रष्टाचारलाई नियन्त्रण गर्ने सबैभन्दा ठूलो हतियार कानून हो । भ्रष्टाचार सम्बन्धि कानून नै नेपालमा सारै फितलो देखिन्छ । एक त भएको कानुन पनि निश्चित नेताहरूको पकडमा मात्रै छ । उनीहरूले जता पनि घुमाइदिन सक्छन् । भ्रष्टाचार बढेसँगै कानून र नियममा परिवर्तन गरेर कडा र प्रभावकारी बनाउनु पर्ने हो । तर उनीहरूलाई राम्रो थाहा छ कानून बनाउनु भनेको आफैलाई झुण्ड्याउने पासो बनाउनु हो । उनीहरू यस्तो गल्ती गर्ने पक्षमा देखिँदैनन् । सार्वजनिक अपराध संहिता पारित हुँदा सामान्य सामान्य बुँदाहरू समाबेस भए तर उक्त संहिता भित्र भ्रष्टाचार अटाउन सकेन । किन कि उनीहरूको नजरमा भ्रष्टाचार गर्नु एउटा उपलब्धि हो । पुरुषार्थ पनि हो । भ्रष्टाचार अपराध नै होइन ।
भ्रष्टाचारसम्बन्धि कडा कानून बन्नुको कुनै विकल्प देखिँदैन । भ्रष्टाचारलाई कानूनमा नै महाअपराधको रुपमा परिभाषित गरिनुपर्छ । भ्रष्टाचार प्रमाणित भए भ्रष्टाचारीको सबै सम्पति जफत गर्ने र जन्म कैद गर्ने सम्मको व्यवस्था हुनुपर्छ । असंवैधानिक व्यक्तिले गरेको भ्रष्टाचार प्रमाणित भए आवश्यकता अनुसार यी दुई मध्ये कुनै एक सजायको व्यवस्था हुनुपर्छ । र संवैधानिक व्यक्तिको हकमा यी दुवै सजायको व्यवस्था कानूनमा नै स्पष्ट उल्लेख गरिनु पर्छ ।